Biodiversiteit in het Groningse landschap en op de Groninger kerkhoven gaat hard achteruit. Hierdoor worden veel planten, bomen en dieren die van oorsprong in Groningen voorkomen met uitsterven bedreigd. Om deze reden sloegen Landschapsbeheer Groningen en Groninger Kerken de handen ineen om de biodiversiteit op deze terreinen te herstellen. 

Kerkhoven zijn als landschapselementen oases van rust in de bebouwde omgeving. Daardoor zijn deze locaties aantrekkelijke schuil- en broedplaatsen voor allerlei dier- en plantensoorten. Met een goede inrichting en beheer kan een kerkhof daarom een enorme kans zijn voor meer biodiversiteit.

Aan de slag op tien kerkhoven en begraafplaatsen
“We zijn op tien deelnemende terreinen aan de slag gegaan om deze zo optimaal mogelijk in te richten en te beheren voor een hoge soortenrijkdom, zonder afbreuk te doen aan de cultuurhistorische waarden van het kerkhof”, vertelt Anita Pronk-Pigmans van Landschapsbeheer Groningen. “We hebben de beheerders geholpen bij het ontwikkelen en uitvoeren van praktische maatregelen en het maken van natuurvriendelijke beheerplannen. Deze plannen maakten we op basis van een onderzoek naar de ecologische waarden en kansen op ieder terrein. Dit doen we bijvoorbeeld door nestkasten op te hangen, aanplant van struiken, bomen of bollen of door juist minder vaak te maaien.”

Kennis bij beheerders en vrijwilligers
Op veel kerkhoven zijn vrijwilligersgroepen actief, maar het ontbreekt vaak aan specialistische kennis. Door de vrijwilligers en beheerders meer kennis en praktische adviezen mee te geven over natuur op kerkhoven en het beheer hiervan, is er grote winst te behalen. “We hebben daarom een informatieve film gemaakt en een praktische hand-out. Zo kunnen niet alleen deelnemers van dit project, maar iedere geïnteresseerde deze kennis opdoen en toepassen”, vertelt Miriam van der Waart van Groninger Kerken.

Projectplanning
We zijn in de lente en zomer van 2023 gestart met het onderzoek naar de ecologische kernwaarden op de eerste vijf de deelnemende terreinen. De uitvoering op de eerste vijf terreinen vond plaats in het najaar en de winter van 2023. In 2024 volgden we een vergelijkbaar proces voor de andere vijf terreinen. De beheerders van de deelnemende terreinen werkten, onder begeleiding van medewerkers van Landschapsbeheer Groningen, ook mee aan de uitvoering.

Biodivers kerkhof, hoe doe je dat?
Het beheer op kerkhoven en begraafplaatsen is meestal gericht op het strak en netjes onderhouden van de terreinen, maar vaak gaat dit ten koste van de biodiversiteit. Een goede inrichting en beheer kan een enorme kans zijn voor meer biodiversiteit, zonder dat dit ten koste gaat van de cultuurhistorische waarde. In onze hand-out vind je 10 maatregelen voor meer biodiversiteit op kerkhove. 

• Hand-out Biodivers kerkhof

Meer informatie
Wil je meer weten over dit project? Neem dan contact op met Anita Pronk-Pigmans, projectleider, via a.pigmans@landschapsbeheergroningen.nl of 050 534 51 99.

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door de provincie Groningen en het Dinamo Fonds.